İcra Takibine İtiraz: 7 Gün, 5 Gün ve Sonrası

Ödeme emri elinize geçtiğinde

İcra takibi, alacaklının icra dairesine takip talebi vermesiyle başlar. Daire, borçluya ödeme emri gönderir. Ödeme emrinin tebliğ edildiği tarih, tüm sürelerin başladığı andır.

Bu nedenle tebligat zarfının atılmaması gerekir. Zarf üzerindeki tebliğ tarihi, sürenin hesabında belirleyicidir. Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa, usulsüz tebligat şikâyeti ayrı bir yol olarak değerlendirilir.

Ödeme emrinde takibin dayanağı, alacak tutarı, faiz oranı ve itiraz süresi yazılıdır. Belgenin tamamının okunması, hangi takip yolunun izlendiğinin anlaşılması bakımından gereklidir.

İtiraz türleri ve sonuçları

İtirazın kapsamı, sonraki aşamayı doğrudan belirler. Üç temel itiraz türü vardır.

Borca itiraz, borcun hiç doğmadığı, ödendiği, zamanaşımına uğradığı veya miktarının farklı olduğu iddiasıdır. Kısmi itiraz da mümkündür; ancak bu hâlde itiraz edilen tutarın açıkça belirtilmesi gerekir.

İmzaya itiraz, takibe dayanak senetteki imzanın borçluya ait olmadığı iddiasıdır. İcra ve İflas Kanunu, imzaya itirazın ayrıca ve açıkça yapılmasını arar. Yalnızca "borcum yoktur" denilerek yapılan itirazda imza kabul edilmiş sayılır ve sonradan imzaya itiraz edilemez.

Yetkiye itiraz, takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı iddiasıdır. Yetki itirazı yapılırken yetkili icra dairesinin de gösterilmesi gerekir; aksi hâlde itiraz sonuç doğurmaz.

İtiraz takibi durdurur mu?

İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklı, itirazı gidermeden haciz talep edemez.

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda ise durum farklıdır. Bu takip yolunda itiraz, takibi kendiliğinden durdurmaz. Takibin durması için icra mahkemesinden ayrıca karar alınması gerekir. Bu ayrım, borçlu açısından pratik önem taşır: itiraz edildiği düşünülerek beklenmesi, haciz aşamasına geçilmesine yol açabilir.

İlamlı takipte, yani bir mahkeme kararına dayanan takipte itiraz yolu bulunmaz. Bu takipte ancak icranın geri bırakılması gibi sınırlı yollara başvurulabilir.

Alacaklının seçenekleri: iptal mi, kaldırma mı?

İtiraz üzerine takip durduğunda alacaklının önünde iki yol bulunur ve seçim, elindeki belgeye göre yapılır.

İtirazın kaldırılması, icra hukuk mahkemesinde görülür ve dar yetkilidir. Yalnızca İcra ve İflas Kanunu’nun 68. maddesinde sayılan belgelere dayanılabilir: imzası ikrar edilmiş adi senet, noter senedi, resmî daireler veya yetkili makamlarca verilmiş belgeler gibi. Elde böyle bir belge varsa bu yol daha hızlıdır.

İtirazın iptali davası ise genel mahkemede açılır ve her türlü delille ispat imkânı verir. Bu dava, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bir yıllık süre geçtikten sonra alacaklı genel hükümlere göre alacak davası açabilir, ancak icra inkâr tazminatı isteyemez.

İcra inkâr tazminatı riski

İtiraz kararı verilirken göz önünde bulundurulması gereken en önemli risk budur.

İtirazın iptali davasında borçlunun itirazında haksız çıkması hâlinde, alacaklının talebi üzerine icra inkâr tazminatına hükmedilir. Bu tazminat, hükmolunan alacağın yüzde yirmisinden az olamaz.

Aynı şekilde alacaklının haksız çıkması hâlinde de borçlu lehine tazminata hükmedilebilir. Yani hem dayanaksız itiraz hem de dayanaksız takip yaptırımla karşılaşabilir.

Bu nedenle "nasıl olsa itiraz edeyim, sonra bakarız" yaklaşımı maliyetli olabilir. İtiraz kararı, borcun gerçekten var olup olmadığı ve hangi delillerle ispatlanabileceği değerlendirildikten sonra verilmelidir.